Sindirime yardımcı organlar

Sindirime Yardımcı Organlar      :

            Karaciğer ve pankreas salgıladığı sindirim enzimleri (salgıları) ile sindirime yardımcı olan organlardır. Bu organlar salgılarını on iki parmak bağırsağına verirler.

 

a)        Karaciğer     :

Karın boşluğunda, midenin sağ üst kısmında bulunan en büyük iç organıdır. Karaciğer safra (öd) salgısını üretir, kandaki şeker (glikoz) miktarını ayarlar ve glikoz depolar, bazı vitaminleri (A, K, D) üreterek depolar, zehirli maddelerin etkisini yok eder. (Çok zehirli olan amonyağı, daha az zehirli olan üre ve ürik asite çevirir).

Safra (öd) sıvısı, safra kesesinde depolanır ve buradan ince bağırsağa (on iki parmak bağırsağına) verilir. Safra (öd) sıvısı, büyük yağ moleküllerinin daha küçük parçalara ayrılmasını ve yağların (mekanik
) sindirimini sağlar.

 

b)        Pankreas      :                     

Midenin alt kısmında yer alan yaprak şeklindeki organdır (karma bezdir). Pankreas, pankreas öz suyu salgısını üreterek ince bağırsağa (on iki parmak bağırsağına) verir. Pankreas öz suyu salgısında, karbonhidrat, protein ve yağların sindirilmesini sağlayan enzimler bulunur. (Amilaz = karbonhidrat, tripsin = protein, lipaz = yağ). Ayrıca salgıladığı hormonlar sayesinde (insülin ve glukagon) kandaki glikoz (şeker) miktarını ayarlar.

 

7-        Sindirim Sistemi Bezleri  :

            Sindirime yardımcı olmak için sindirim enzimi (salgı) üreten mide, tükürük ve ince bağırsak bezleri sindirim sistemi bezleridir.

 

a)        Tükürük Bezleri     :

Tükürük salgısını üretirler. Tükürük, ağızda besinlerin yumuşatılmasını sağlar. Tükürük bezleri dil altı, kulak altı ve çene altında bulunur.

 

b)        Mide Bezleri                        :

Mide öz suyu salgısını üretirler. Mide öz suyu salgısının içinde mukus, mide asiti (tuz asiti), pepsin, renin enzimleri bulunur.

                        Mukus, midenin iç yüzeyini örterek mide asitinin zarar vermesini önler.

            Mide asiti, pepsin, renin besinlerin parçalanmasını ve besinlerle gelen mikroorganizmaların yok edilmesini sağlar.

 

c)        İnce Bağırsak Bezleri       :

Salgıladığı salgılar ile ağızda sindirilemeyen karbonhidratların, midede sindirilemeyen proteinlerin, on iki parmak bağırsağında sindirilemeyen yağların sindirilmesini sağlar.

 

 

            Besinlerin Sindirimi          ve Sindirilen Besinlerin Kana Geçişi   :

Büyük moleküllü besin maddelerinin (içeriklerinin) kana ya da hücrelere girebilecek yani hücre zarından (porlardan) geçebilecek kadar küçük parçalara ayrılmasına sindirim denir. Besin içeriklerinden karbonhidratlar, proteinler ve yağların sindirimi ince bağırsakta tamamlanır ve sindirilen besinler ince bağırsakta bulunan ve tümür denilen çıkıntılardan kana verilir. Tümür denilen çıkıntılarda (eldiven parmakları gibi) çok sayıda kılcal kan damarı bulunur. Sindirilen besinler tümürlerden emilerek (emilim yolu ile) kana geçer ve kan yoluyla hücrelere taşınır.

            Besin içeriklerinden su, mineraller ve vitaminler sindirime uğramadan kalın bağırsağa gelir ve kalın bağırsakta bir süre bekletildikten sonra kalın bağırsaktan emilerek kana verilir ve kan yoluyla hücrelere taşınır.

(•••      Yağlar ince bağırsakta sindirildikten sonra lenf damarlarına verilir ve lenf damarlarından kan dolaşımına karışır 

 

NOT : 1-        Besinlerin sindirim sisteminde sindirilme veya kalma süresi    :

                        Ağız                                    20       Saniye

                        Yemek Borusu                  10       Saniye

Mide                                   2–6     Saat

İnce Bağırsak                                5          Saat

Kalın Bağırsak                  24       Saat

 

            Enzimlerin Sindirimdeki Görevi            :

            Enzimler, sindirim olayının gerçekleşmesini sağlayan salgılardır. Enzimler, enerji vermesi için kullanılan büyük moleküllü besin içeriklerinin kimyasal sindirim sonucu kana ya da hücrelere girebilecek kadar küçük moleküller haline dönüşmesini sağlar. Besin içeriklerinin kimyasal sindirimlerinin başladığı ve bittiği yerler farklıdır.

 

Besinler

Kimyasal Sindirimin

Başladığı Organ

Kimyasal Sindirimin Tamamlandığı Organ

Karbonhidratlar

Ağız

İnce Bağırsak

Proteinler

Mide

İnce Bağırsak

Yağlar

On İki Parmak Bağırsağı

(İnce Bağırsak)

İnce Bağırsak

 

           

Yorum Yaz
Arkadaşların Burada !
Arkadaşların Burada !